Kalite Sözlüğü.
Kalite yönetiminde en sık karşılaşılan kavram, yöntem ve standartların kısa, anlaşılır açıklamaları.
#
- 5 Neden5 WhyYöntem5 Neden, bir problemin nedenini art arda "neden?" sorusuyla derinleştiren basit bir kök neden tekniğidir. Beş sayısı kural değil, yüzeyde durmamak için bir hatırlatıcıdır.
- 8DSekiz DisiplinYöntem8D, bir problemi ekip halinde, sekiz adımlı yapılandırılmış bir yaklaşımla çözme yöntemidir. Otomotivde yaygınlaşmıştır ve müşteriler tedarikçilerden çoğu zaman 8D raporu ister.
A
- APQPİleri Ürün Kalite PlanlamasıYöntem · referans el kitabıAPQP (Advanced Product Quality Planning), yeni bir ürünün ya da değişikliğin müşteri gerekliliklerini karşılayacak şekilde, fazlara ayrılmış ve kapı kontrollü bir planla geliştirilmesini sağlayan çerçevedir.
- AS91009100 serisiStandartAS9100 (IAQG 9100 serisi), havacılık, uzay ve savunma kuruluşları için kalite yönetim sistemi şartlarını tanımlayan standarttır. ISO 9001 üzerine kuruludur ve sektöre özgü ek şartlar içerir; yaygın sürümü AS9100D’dir.
C
D
- Denetim BulgusuKavramDenetim bulgusu, toplanan denetim kanıtının denetim ölçütleriyle karşılaştırılmasının sonucudur. Uygunsuzluk (genellikle majör/minör), gözlem ya da iyileştirme fırsatı olarak sınıflandırılabilir.
- Düzeltici FaaliyetKavramDüzeltici faaliyet, bir uygunsuzluğun nedenini ortadan kaldırarak tekrar etmesini önlemek için yapılan faaliyettir. Kök neden anlaşılmadan tanımlanan aksiyon çoğu zaman yalnızca düzeltmedir.
- DüzeltmeKavramDüzeltme, tespit edilen bir uygunsuzluğu ortadan kaldırmak için yapılan faaliyettir: hatalı parçayı yeniden işlemek, kaydı düzeltmek gibi. Uygunsuzluğun nedenini ortadan kaldırmaz.
E
- EskalasyonOperasyon kavramıEskalasyon, bir iş süre hedefini aştığında ya da risk yükseldiğinde konunun önceden tanımlı kurallarla doğru karar seviyesine taşınmasıdır. Amaç suçlu aramak değil, kararın zamanında verilmesidir.
- Etkinlik DoğrulamaKavramEtkinlik doğrulama, uygulanan düzeltici faaliyetin problemi gerçekten ortadan kaldırıp kaldırmadığının, önceden tanımlanmış bir ölçüt ve süreyle kanıtlanmasıdır. Aksiyonun tamamlanması, etkili olduğu anlamına gelmez.
- EYDEPEndüstriyel Yetkinlik Değerlendirme ve Destekleme ProgramıDeğerlendirme programıEYDEP, Türkiye’de savunma sanayii ekosistemindeki kuruluşların yetkinlik ve kapasitelerini değerlendirmeye ve geliştirmeye yönelik bir programdır. Bir kalite standardı değil, değerlendirme ve geliştirme programıdır; güncel süreç ve kapsam için resmî EYDEP kaynağına bakılmalıdır.
F
G
I
- IATF 16949StandartIATF 16949, otomotiv sektörüne özgü kalite yönetim sistemi standardıdır. ISO 9001 ile birlikte uygulanır ve OEM’lerin müşteri özel şartlarıyla tamamlanır; belgelendirme IATF’nin tanıdığı belgelendirme kuruluşlarınca yapılır.
- Ishikawa DiyagramıBalık kılçığıYöntemIshikawa (balık kılçığı ya da neden-sonuç) diyagramı, bir problemin olası nedenlerini kategoriler altında görsel olarak düzenleyen araçtır. Üretimde sık kullanılan kategoriler 6M olarak bilinir.
- ISO 10002KılavuzISO 10002, kuruluşlarda şikâyet yönetim sürecinin planlanması, tasarlanması, işletilmesi, sürdürülmesi ve iyileştirilmesi için kılavuz sunan standarttır. Bir şart standardı değil, kılavuzdur; genel kalite yönetim sisteminin bir süreci olarak kullanılabilir.
- ISO 9001StandartISO 9001, kalite yönetim sistemi şartlarını tanımlayan uluslararası standarttır. Sektörden bağımsızdır ve belgelendirmeye esas alınabilir; IATF 16949 ve AS9100 gibi sektör standartları bu temel üzerine kuruludur.
K
- Kalite Yaşam Döngüsü YönetimiQLMKavramQLM (Quality Lifecycle Management), kalite süreçlerini ayrı kayıtlar olarak değil, planlamadan olaya, olaydan doğrulanmış kapanışa ve öğrenmeye uzanan tek bir yaşam döngüsü olarak yönetme yaklaşımıdır.
- Kalite Yönetim SistemiQMSKavramKalite yönetim sistemi; bir kuruluşun ürün ve hizmet kalitesini planlamak, sağlamak, kontrol etmek ve iyileştirmek için kullandığı politika, süreç, sorumluluk ve kayıtların bütünüdür. En yaygın başvuru çerçevesi ISO 9001’dir.
- Kontrol PlanıYöntem · referans el kitabıKontrol planı, ürün ve proses karakteristiklerinin nasıl kontrol edileceğini tanımlayan dokümandır: neyin, hangi yöntemle, hangi sıklıkta ölçüleceği ve sapma olursa ne yapılacağı. Prototip, seri öncesi ve seri üretim safhaları için hazırlanabilir.
- Kök Neden AnaliziRCAYöntemKök neden analizi (RCA), bir problemin görünen belirtisi yerine onu doğuran temel nedeni bulmaya yönelik yöntemlerin genel adıdır. Doğru kök neden, düzeltici faaliyetin gerçekten işe yaramasının ön koşuludur.
M
- MSAÖlçüm Sistemi AnaliziYöntem · referans el kitabıMSA, bir ölçüm sisteminin (cihaz, yöntem, operatör ve ortam) ürettiği verinin karar vermek için yeterince güvenilir olup olmadığını değerlendiren çalışmalardır. Güvenilmeyen ölçüm, doğru ürünü reddettirir ya da hatalıyı geçirir.
- Müşteri Özel ŞartlarıCSRMüşteri gerekliliğiMüşteri özel şartları (CSR), otomotiv OEM’lerinin IATF 16949’a ek olarak tedarikçilerinden beklediği kendi şartlarıdır. Yanıt süreleri, problem çözme formatı, özel karakteristik sembolleri ve onay süreçleri gibi konuları kapsayabilir.
O
Ö
- Önleyici FaaliyetKavramÖnleyici faaliyet, henüz gerçekleşmemiş potansiyel bir uygunsuzluğun nedenini ortadan kaldırmak için yapılan faaliyettir. Güncel ISO 9001 sürümünde ayrı bir madde yerine risk temelli düşünce içinde ele alınır.
- Özel KarakteristikKavramÖzel karakteristik; güvenliği, yasal uygunluğu, montajı ya da fonksiyonu etkileyebildiği için özel kontrol gerektiren ürün veya proses karakteristiğidir. Müşteri ya da kuruluş tarafından belirlenir ve genellikle müşteriye özgü sembollerle işaretlenir.
P
S
- SCARTedarikçi Düzeltici Faaliyet TalebiKavramSCAR (Supplier Corrective Action Request), tedarikçi kaynaklı bir uygunsuzluk için tedarikçiden kök neden analizi ve düzeltici faaliyet istenmesidir. Tedarikçinin yanıtı çoğu zaman 8D formatında beklenir.
- SLAHizmet seviyesi / süre hedefiOperasyon kavramıKalite operasyonunda SLA, bir işin ya da adımın ne kadar sürede tamamlanması gerektiğini tanımlayan süre hedefidir: şikâyete ilk yanıt, geçici önlem, 8D raporu gibi. Hedefler çoğu zaman müşteri şartlarından gelir.
- SPCİstatistiksel Proses KontrolYöntem · referans el kitabıSPC, bir prosesin davranışını istatistiksel yöntemlerle, özellikle kontrol grafikleriyle izleyerek olağan değişkenliği özel nedenlerden ayırmayı ve prosese zamanında müdahale etmeyi sağlar.
U
V
Bu aramayla eşleşen terim yok.